Od Jachnego do archiwów cyfrowych. Za nami ostatnie spotkanie

Co łączy XV-wiecznego szlachcica, który składał hołd Kazimierzowi Jagiellończykowi, z portalem internetowym, na którym można dziś przejrzeć akta wizytacji z XVII wieku? Odpowiedź dało czwarte i ostatnie spotkanie historyczno-warsztatowe projektu „700 lat wspólnoty”, które odbyło się 23 października.

„Ród Pisarzowskich i Jan Pisarzowski, sędzia ziemski zatorski”. Dr Agata Kwiatek z Instytutu Historii UJ zabrała nas w czasy Rzeczypospolitej szlacheckiej. Opowiedziała o zagadce początków rodu: w akcie sprzedaży wsi z 1466 roku ktoś nadpisał nad nazwiskiem „Pisarzowski” słowo „Baliński” i do dziś nie wiadomo, co to oznacza. Najwięcej miejsca poświęciła jednak Janowi Pisarzowskiemu (1599–1679). Był pisarzem, a potem sędzią ziemskim zatorskim, sześć razy wybierano go deputatem do Trybunału Koronnego, a ponad dwadzieścia razy przewodniczył sejmikowi w Zatorze.

W Bibliotece Jagiellońskiej zachowało się 238 listów do niego. Pisali m.in. Władysław IV, hetman Koniecpolski i Stanisław Lubomirski. Takiego zbioru nie ma żaden inny małopolski szlachcic tamtych czasów. Z inwentarza spisanego po jego śmierci wiemy, że miał kontusze z guzami wysadzanymi rubinami, wiedeńską karetę i… instrument do czyszczenia zębów, uszu i języka. Z całego dobytku przetrwał tylko piec kaflowy z herbem Stary Koń, który stoi dziś w Collegium Maius.

„Archiwa i dokumenty. Gdzie i jak szukać materiałów do historii parafii?”. Ks. dr Tomasz Chrzan zamknął cykl wykładem praktycznym. Pokazał, z jakich źródeł korzystali wszyscy prelegenci: schematyzmy diecezjalne, księgi metrykalne, akta wizytacji biskupich i dziekańskich. Wskazał też, gdzie je znaleźć – w archiwach w Tarnowie, Krakowie, Bielsku-Białej i Katowicach, a coraz częściej w internecie, w serwisach takich jak Cyfrowe Archiwum Archidiecezji Krakowskiej czy Sakralne Dziedzictwo Małopolski.

Na slajdach pojawiły się dokumenty o naszej parafii. Jest wśród nich XIV-wieczny zapis o „Wilhelmie, plebanie kościoła w Villascriptoris”, czyli we „Wsi Pisarza”. Jest wzmianka z 1535 roku o kościele, który stał bez proboszcza, i opis drewnianej świątyni z wizytacji z 1664 roku.

Cztery spotkania, dziewięciu prelegentów, setki lat historii. Dziękujemy wszystkim, którzy przychodzili, słuchali, pytali i dzielili się wspomnieniami na Drzewie Historii. To dzięki Wam ten projekt stał się naprawdę wspólny.

Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021–2027, z Europejskiego Funduszu Społecznego Plus.